Ladki Bahin Yojana: 'मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना' आहे तरी काय? कोणाला मिळणार लाभ अन् काय आहेत पात्रतेच्या अटी? वाचा

लाडकी बहीण योजना (Ladki Bahin Yojana): उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी शुक्रवारी (28 जून 2024) राज्याचा अंतरिम अर्थसंकल्प सादर केला. या अर्थसंकल्पात मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना' लागू करण्यात येणार असल्याचं जाहीर केलं. जाणून घ्या काय आहे ही योजना आणि पात्रतेचे निकष काय आहेत.

What is Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana:राज्याचा अंतरिम अर्थसंकल्प अर्थमंत्री अजित पवार यांनी शुक्रवारी (28 जून 2024) सादर केला. या अर्थसंकल्पात विविध घोषणांचा पाऊस पहायला मिळाला. त्या घोषणांपैकी एक म्हणजे राज्यात मुख्यमंत्री माझी लाकडी बहीण योजना सुरू करण्यात येणार आहे. या योजनेच्या अंतर्गत 21 ते 65 वयोगटातील पात्र महिलांना प्रत्येकी दरमहा दीड हजार रुपये देणारी ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना' सुरू करण्याचं जाहीर केलं. जाणून घ्या ही लाडकी बहीण योजना नेमकी काय आहे, त्याचा लाभ कोणाला मिळणार आणि पात्रतेच्या अटी-निकष काय आहेत.

राज्यातील महिलांच्या आर्थिक स्वातंत्र्यासाठी, त्यांच्या आरोग्य आणि पोषणामध्ये सुधारणा करणे आणि कुटुंबातील त्यांची निर्णायक भूमिका मजबूत करण्यासाठी महाराष्ट्र राज्याची 'मुख्यमंत्री-माझी लाडकी बहीण' योजना सुरू करण्यास मान्यता देण्यात आली आहे.

योजनेचा उद्देश

• राज्यातील महिला आणि मुलींना पुरेशा सोयी-सुविधा उपलब्ध करुन रोजगार निर्मितीस चालना देणे.
• त्यांचे आर्थिक, सामाजिक पुनर्वसन करणे.
• राज्यातील महिला स्वावलंबी, आत्मनिर्भर करणे.
• राज्यातील महिलांना आणि मुलींना सशक्तीकरणास चालना मिळणे.
• महिला आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या मुलांच्या आरोग्य आणि पोषण स्थितीत सुधारणा.

योजनेचे स्वरुप

पात्रता कालावधी दरम्यान प्रत्येक पात्र महिलेला तिच्या स्वत:च्या आधार लिंक केलेल्या थेट लाभ हस्तांतरण (Direct Benefit Transfer) सक्षम बँक खात्यात दरमहा 1500 रुपये इतकी रक्कम दिली जाईल. तसेच केंद्र / राज्य शासनाच्या अन्य आर्थिक लाभाच्या योजनेद्वारे 1500 रुपयांपेक्षा कमी लाभ घेत असेल तर फरकाची रक्कम या योजनेद्वारे पात्र महिलेस देण्यात येईल.

योजनेचा लाभ कोणाला मिळणार?

महाराष्ट्रातील 21 ते 65 वर्षे वयोगटातील विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्त्या आणि निराधार महिला.

योजनेच्या लाभार्थ्यांची पात्रता

1. लाभार्थी महिला महाराष्ट्र राज्याचे रहिवाशी असणे आवश्यक आहे.
2. राज्यातील विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्त्या आणि निराधार महिला.
3. किमान वयाची 21 वर्षे पूर्ण आणि कमाल वयाची 65 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत.
4. सदर योजने अंतर्गत लाभ घेण्यासाठी अर्ज करणाऱ्या लाभार्थ्यांचे बँक खाते असणे आवश्यक आहे.
5. लाभार्थी कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रक्कम 2.50 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.

कोणाला योजनेचा लाभ मिळणार नाही?

1. ज्यांच्या कुटुंबाचे एकत्रित वार्षिक उत्पन्न 2.50 लाख रुपयांपेक्षा अधिक आहे.
2. ज्याच्या कुटुंबातील सदस्य आयकरदाता आहे.
3. ज्यांच्या कुटुंबातील सदस्य नियमित / कायम कर्मचारी / कंत्राटी कर्मचारी म्हणून सरकारी विभाग / उपक्रम / मंडळ / भारत सरकार किंवा राज्य सरकारच्या स्थानिक संस्थेमध्ये कार्यरत आहेत किंवा सेवानिवृत्तीनंतर निवृत्तीवेतन घेत आहेत. पण बाह्य यंत्रणाद्वारे कार्यरत असलेले तथा स्वयंसेवी कामगार आणि कर्मचारी अपात्र ठरणार नाहीत.
4. सदर लाभार्थी महिलेने शासनाच्या इतर विभागामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या आर्थिक योजनेद्वारे 1500 रुपयांपेक्षा जास्त लाभ घेतला असेल.
5. ज्यांच्या कुटुंबातील सदस्य विद्यमान किंवा माजी खासदार / आमदार आहे.
6. ज्यांच्या कुटुंबातील सदस्य भारत सरकार किंवा राज्य सरकारच्या बोर्ड / कॉर्पोरेशन / बोर्ड / उपक्रमाचे अध्यक्ष / उपाध्यक्ष / संचालक / सदस्य आहेत.
7. ज्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांची संयुक्तपणे पाच एकरपेक्षा जास्त शेतजमीन आहे.
8. ज्यांच्याकडे चारचाकी वाहने (ट्रॅक्टर वगळून) त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या नावावर नोंदणीकृत आहेत.

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक?

1. योजनेच्या लाभासाठी ऑनलाईन अर्ज
2. लाभार्थ्यांचे आधार कार्ड
3. महाराष्ट्र राज्याचे अधिवास प्रमाणपत्र / महाराष्ट्र राज्यातील जन्म दाखला.
4. सक्षम प्राधिकारी यांनी दिलेला कुटुंब प्रमुखांचा उत्पन्नाचा दाखला (वार्षिक उत्पन्न 2.50 लाख रुपयांपर्यंत असणे अनिवार्य).
5. बँक खाते पासबूकच्या पहिल्या पानाची छायांकित प्रत.
6. पासपोर्ट आकाराचा फोटो
7. रेशनकार्ड
8. सदर योजनेच्या अटी शर्तीचे पालन करण्याबाबतचे हमीपत्र

लाडकी बहीण योजनेसाठी अर्ज कसा आणि कुठे करावा?

अर्ज करण्याची प्रक्रिया - योजनेचे अर्ज पोर्टल / मोबाईल अॅपद्वारे / सेतू सुविधा केंद्राद्वारे ऑनलाईन भरले जाऊ शकतात. त्यासाठी पुढील प्रक्रिया विहित केलेली आहे.

1. पात्र महिलेस या योजनेसाठी ऑनलाईन अर्ज करता येईल.
2. ज्या महिलेस ऑनलाईन अर्ज सादर करता येत नसेल त्यांच्यासाठी अर्ज भरण्याची सुविधा अंगणवाडी केंद्रात / बाल विकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालये (नागरी / ग्रामीण / आदिवासी) / ग्रामपंचायत / वॉर्ड सेतू सुविधा केंद्र येथे उपलब्ध असतील.
3. वरील भरलेला फॉर्म अंगणवाडी केंद्रात / बाल विकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालये (नागरी / ग्रामीण / आदिवासी) / सेतू सुविधा केंद्रमध्ये नियुक्त कर्मचाऱ्यांद्वारे ऑनलाईन प्रविष्ट केला जाईल आणि प्रत्येक यशस्वीरित्या दाखल केलेल्या अर्जासाठी यथायोग्य पोच पावती दिली जाईल.
4. अर्ज भरण्याची संपूर्ण प्रक्रिया विनामूल्य असेल.
5. अर्जदार महिलेने स्वत: उपरोक्त ठिकाणी उपस्थित राहणे आवस्यक असेल जेणेकरुन तिचा थेट फोटो काढता येईल आणि E-KYC करता येईल. यासाठी महिलेने खालील माहिती आणणे आवश्यक आहे.

• कुटुंबाचे पूर्ण ओळखपत्र (रेशनकार्ड)
• स्वत:चे आधार कार्ड

योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी कालमर्यादा

अनुक्रमांक	उपक्रम	वेळेची मर्यादा
1	अर्ज प्राप्त करण्यास सुरुवात	1 जुलै 2024
2	अर्ज प्राप्त करण्याचा शेवटचा दिनांक	31 ऑगस्ट 2024
3	तात्पुरती यादी प्रकाशन दिनांक	16 जुलै 2024
4	तात्पुरत्या यादीवरील तक्रार / हरकती प्राप्त करण्याचा कालावधी	16 जुलै 2024 ते 20 जुलै 2024
5	तक्रार / हरकतींचे निराकरण करण्याचा कालावधी	21 जुलै 2024 ते 30 जुलै 2024
6	अंतिम यादी प्रकाशन दिनांक	1 ऑगस्ट 2024
7	लाभार्थ्यांचे बँक खात्यात E-KYC करणे	10 ऑगस्ट 2024
8	लाभार्थी निधी हस्तांतरण	14 ऑगस्ट 2024
9	त्यानंतरच्या महिन्यात देय दिनांक	प्रत्येक महिन्याच्या 15 तारखेपर्यंत